Şunu hayal et:  Ortaokulda öğretmensin ve okulun kaynak komitesinin başı olarak pohpohlanmışsın. Bu komite, öğrencilerin “çok yüksek” stres seviyesinin üstesinden gelmek için bir araya toplanmış. Prensibin ise: “Daha çok olumlu iklim inşa etmeye ihtiyacımız var.” şeklinde belirtilmiş. İşleri sen yürütüyorsun. Öğrenciler söylemek zorunda olduğun şeyleri belki dinleyecek, belki de hiç ilgilenmeyecek. Şimdi, ilk kurul toplantısına uzmanlığın dışında bir konuşma konusu yazıyorsun. Başlık: “Stres yönetimi”

Gönderdiğin konuşma iyi belgelenmiş, korkunç stres etkilerini konu alan hikayelerle dolu. Sabahı takiben, işveren sana geliyor ve stres seviyeni birdenbire yükselten açıklamalarda bulunuyor. Şaşırıyorsun. Durumu henüz ifade etmişsin. Yanlış yaptığın ne var? Hiçbir şey. Hiçbir şey açık değil. Milyon dolarlık stres yönetimi endüstrilerinin yaklaşımıyla aynı şekilde konuya yaklaşmışsın. Stresin bilim, haberler ve popüler kültürle şekillendiğini öne çıkaran bir hikaye anlatmışsın. Olayın özü de zaten burada:  “Stres kötü, hem de çok kötüdür.”

1

Aslında, başka araştırmaların esası ortaya çıkarıyor ki stres gerçekten performansı ve iyileşmeyi arttırıyor. Evet, stresin iyi bir şey olarak bilinmesi durumu var. Ve araştırmalar gösteriyor ki iyi stresin farkında olmak insanları istatistiklere göre sarsıcı hastalıklara karşı daha güçlü bir panzehir haline getiriyor.

Öğrencilerden gelen az stresin çok strese oranla daha yardımcı olacağına dair soruların amaçlarını değiştirmeyi öneriyorum. Bunu yapmak için yedi fikir var:

  1. Olumsuz Sonuçları Vurgulamayı Bırak.

Doğal içgüdümüz, çocukların potansiyel olarak stresle beraber kendilerine zarar verdiklerini fark etmelerini sağlıyor. Fakat sadece stresin zararı üzerine odaklanmak doğru değil, ama algı şu ki stres mutlak kötüdür. Ayrıca, korkutma taktikleriyle stresle mücadele etmek, daha çok stres yaratabilir. Şöyle düşünelim: “O, hayır! Çok stresliyim ve stres kötüdür.” Bu cümleler, çocukların kaygı ateşini daha da alevlendirecektir. Araştırmalar stresin kendisinin stresli olduğunu doğrulamaktadır.

Yakın zamanda önemli araştırma merkezlerinin çalışmaları gösteriyor ki kurumsal eğitimcilerin olumsuz stres yayılmasına odaklanmaları, eğitim görenlerin stresini daha da arttırıyor. Bu araştırma çalışan kesim üzerinde yapılanırken, öğrenciler üzerinde de benzer etkileri olacağı tahmin edilmeli. Stresli olmak daha iyi, öğrenciler bunun gerçekliğini anlamalı: “Bir miktar gerçek stresle her şey tamam.” Sizin için bile böylesi daha iyi olabilir.

 

  1. Stresin Amacının Gelişimini Tanımla.

Her yaştan öğrenci, stresin insanoğlunun doğal bir parçası olduğunu bilmeyi sever. Avcı ve toplayıcı atalarımızı düşünelim. Kılıç dişli bir kedinin saldırısına uğrandığında, yırtıcı hayvanla dövüşmeye veya kaçmaya yardımcı olmak için türlü kimyasallar vücuda nüfuz eder. Tehlikeye karşı gösterilen gelişimsel bu reaksiyon stres sorumluluğu olarak bilinir. Bu yaşamsal bir mekanizmadır. Modern zamanlarda, biz genellikle yırtıcılardan kaçmaya ihtiyaç duymayız, fakat stres sorumluluğu hala bir amaçtır. Bir miktar gerçek stres amaca ulaşmak için ihtiyaç duyulan kaynakları sıralamaya yardımcı olabilir. Çalışmalar bize gösteriyor ki stres azalırsa performans gereksiz yere artar.

 

  1. Sıkıntı ve Stresi Keşfet.2

İki ana stres çeşidi var. Biri olumlu olarak bilinen “distres” ve diğeri ise olumsuz kabul edilen “östres”. Birçok çocuk, birçok kez östresi deneyimlemiştir.  Onlara tehdit ya da korku olmaksızın cesaretlerini yarıştırdıklarını söyleyelim. Belki hız trenine biniyorlar, bir korku filmi izliyorlar ya da ilk buluşmalarına gidiyorlar. Bu iyi bir stres hissettirir. Östres, motivasyonu, enerjiyi ve odaklanmayı arttırabilir, bir heyecan hissi yaratabilir, performansı ve kararlı davranmayı geliştirebilir. Fakat bu durum doğada genelde kısa zamanlıdır.  Aksine, distres ( yaygın olarak kullanılan stres), endişe ve sinire sebep olabilir, başa çıkma kapasitemizi zorlar, performansımızı azaltır, zihinsel ve fiziksel problemler yaşamamıza yol açar. Kısa ya da uzun zamanlı olabilir.

 

  1. Araştırılmış Faydalarına Çalış.

Stresin yararlarından bahseden son bilimsel incelemelerin güvenilirliğine kulak verelim:

Stres bağışıklık sistemine yardımcı olabilir.

Standford Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmalarının birinde, diz ameliyatı öncesi, kısa zamanlı ancak yüksek stres gösteren hastalar, stressiz hastalara oranla iki kat daha hızlı iyileşti.

 

Stres hafızayı ve öğrenmeyi geliştirebilir.

Cornel Üniversitesi nöroloğu Conor Liston’a göre, stres hormonu kortizolün kısa patlamaları zihnin öğrenmeye açıklığını arttırabilir. Bir diğer çalışmada, New Hampshire Üniversitesi Kinezyoloji (Hareketbilim) Bölümü’nden Michael Gass, bungee jumping yapanlar gibi fiziksel risk alan kişilerin kontrol gruplarından çok daha hızlı bir şekilde bilgiyi işleyebileceklerini bildirmiştir.

 

Stres karar vermeyi geliştirebilir.

Yale Tıp Okulundan Charles Morgan’ın bir çalışması; yapay bir askeri kampta tutsak olan askerlerin belirli bir aminoasit katkısıyla daha fazla kavramsal fonksiyonlar ve daha iyi karar verme özelliği gösterdiğini kanıtlamıştır. Morgan birçok kez bu çalışmayı yapmış ve her defasında aynı sonuçlara ulaşmıştır.

 

  1. Pozitif Stres Zihniyeti Geliştir.

En iyi stres seviyesi için en güçlü ve en basit yol doğru bir zihniyetle işe koyulmaktır. Harward ve Yale araştırmacıları yakın zamanda stres altında bulunan iki grup yatırım bankacısı üzerinde bir deney yürütmüşlerdir. Birinci grup stresin nasıl güçten düşürdüğü üzerine bir video izlemiştir. İkinci grup, stresin vücudu ve beyni nasıl geliştirdiği üzerine bir video izlemiştir. Sizce sonuç ne olur?  İkinci grup (Stres onların zihninde başlı başına iyi bir şeydi.),  kendini daha üretken ve enerjik hissetmiştir. Bu grup ayrıca daha az yorgunluk, daha az baş ağrısı ve stresle ilgili daha az sırt ağrısı bildirmiştir. Bu çalışmanın sonuçları kayda değerdir: “Stresi iyi ve işiniz için performans arttırıcı bir şey olarak düşünün.”

Çocuklar için acilen bu araştırmaya başvurulmalı. Örneğin; sınav boyunca, “ Hey, az bir stres gerçekten bu sınavda bana yardımcı olacak, vücuduma biraz enerji patlaması yaşatmalı ve bu sayede daha çok odaklanmalıyım.” diyerek kalp atışları arttırılabilir.

 

  1. Beklenmedik Planlamaya Cesaret Ver.

Daha iyi stres amaçlanması, öğrencilerin gerçek strese sebep olan olaylarla hiç karşılaşmayacakları bir hayal dünyasında yaşamaları için değildir. Sorunlar mutlaka ortaya çıkacak ve stres görülecektir. Fakat olumsuzlukları dillendirmeye başlamak yerine iyi strese sahip olmanın beklenmedik planlamalar yaratacağından kesinlikle bahsedilmelidir. Stres boyunca vücut uçuş ya da savaşma moduna girdiğinden kişiyi net düşünmeye zorlayabilir. Bu onların yedek bir plan doğrultusunda düşünmelerine yardım edecektir. Bu nasıl yapılır? Haydi, hedef belirleyen araştırmacılardan bir teknik alıntılayalım.

Amaç saptayan çalışmalar gösteriyor ki, MCII (zihinsel zıtlık ve amaç uygulama) adı verilen bir tekniği kullanarak daha uygun şekilde görevde kalabilirsin. Bu metotla öncelikle son hedefini gözünde canlandır (Gelecek Fen Bilgisi sınavından yüksek bir not alacağım.) ve sonra hedefine ulaşmaktan alıkonulduğunu kafanda kur (Çalışma grubunu kaçırdın, sinirlisin.). Daha sonra, “Eğer …….. sonrasında……” durumlarını kullan, onlar olmadan önce engellerin üstesinden gelmek için bir plan yarat. (Eğer bu hafta çalışma grubunu kaçırırsam, sonrasında özel hoca aramak zorunda kalacağım. Eğer sınav günü sinirli olursam, sonrasında sakinleşmek için nefes egzersizi yapacağım.)

 

  1. Stresin Geliştiriciliğini Örneklerle Besle.

Sally Walker 83 kişinin öldüğü uçak kazasından sağ çıktı. Diyor ki:

“Eve geldiğimde gökyüzü aydınlıktı, kaldırımların şekillerine dikkat ettim. Bir filmde olmak gibiydi… Şimdi her şey bir hediye.”

Hamilton Jordan’ın “Öyle Kötü Bir Gün Yok” adlı hatıra kitabından alıntı:

“İlk kanser hastalığımdan sonra, -en küçük şakalar bile özel bir anlam ifade ediyordu- güzel bir günbatımı izlemek, çocuklarımla kucaklaşma, Dorothy ile küçük bir gülüşme anı. Bu duygular zamanımı eksiltmedi.”

Travma sonrası stres öğrencilerce bilinir ancak North Carolina Üniversitesi tarafından yapılan son araştırmalar “travma sonrası gelişim” adıyla detaylandırıldı. Travma sonrası gelişim ana yaşam krizlerinin olumlu bir değişimle sonuçlanmasıdır. Araştırmacılar eşinden boşanmış, hatta resmi savaş esiri pek çok kazadan sağ çıkmış birçok insanla çalıştılar. Bütün durumlarda, eskisinden daha güçlü şekilde ortaya çıkıldığı görüldü. Travma sonrası gelişim sonuçlarında, onların aile ve arkadaşlarına daha bağlı, daha dirençli ve daha minnettar duygulara sahip oldukları görüldü. Araştırmacılar, travma sonrası gelişim tecrübelerine eğilimli kişilerin zorlukları itmek yerine onlara yaklaştıklarını keşfetti. Onlar değişime daha açıktılar.

Daha iyi stres çabamız, stres geldiğinde öğrencilere kaçmak yerine kucaklamayı öğretmeli. Stresli durumlarda, çocuklar ilgili örnekleri ya da olumlu değişiklerle sonuçlanmış kişisel deneyimlerini düşünebilmeli. Bunlar, meydan okumalarımızdan kaynaklı iyi, hatta mükemmel şeyleri hatırlatır.

 

 

 

Kaynak: http://www.edutopia.org/blog/can-stress-help-students-renee-jain

 

Yazar Hakkında

İkincidört Ortaokul Merkezli Eğitim Platformu

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.